31 maja 2025r. w Katowicach, odbył się Finał IX Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenki o Wolności. Organizatorami wydarzenia był Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach oraz Śląskie Centrum Wolności i Solidarności. Podobnie jak rok temu, partnerem było Polskie Radio Katowice, a finał konkursu odbył się  w jego Studiu Koncertowym. W gronie patronów medialnych wydarzenia znalazł się serwis muzyczny NetFan.pl. Tradycyjnie, uczestników festiwalu powitali: dr Andrzej Sznajder - dyrektor Oddziału IPN w Katowicach i Robert Ciupa - dyrektor Śląskiego Centrum Wolności i Solidarności.

Festiwal Piosenki o Wolności skierowany jest do dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 24 lat z terenu całego kraju. Od kilku lat wydarzenie organizowane jest dwuetapowo obejmując preeliminacje (online) oraz finał (występ na scenie przed komisją konkursową).  W tym roku do udziału w konkursie zgłosiły się 102 osoby z całej Polski. Jury w pierwszym etapie przesłuchań tzw. preeliminacji, wyłoniło piętnastu uczestników w kategorii młodszej (10-15 lat) oraz piętnastu w kategorii starszej (16-24 lat).

Wykonali oni utwory z listy zaproponowanej przez organizatorów, opowiadające o pragnieniu wolności. Zestaw piosenek to utwory, których treść inspirowana jest najnowszą historią Polski po II wojnie światowej. Wykonywane utwory pochodziły zarówno z repertuaru autorów związanych z nurtem opozycyjnym w okresie PRL, jak też wykonawców z lat 80. i pocz. 90. XX w.

Wśród piosenek, które Finaliści zaśpiewali na radiowej scenie były m.in. te najbardziej znane: "Wolność" Marka Grechuty , "Krzyk" Jacka Kaczmarskiego, "Powrót" Przemysława Gintrowskiego, "Nie pytaj o Polskę" Obywatela G.C. "Krakowski spleen i "Boskie Buenos" Maanamu, czy "Szklana pogoda" Lombardu.

Ideą przyświecającą organizacji Festiwalu jest przypomnienie ważnych dla historii Polski utworów muzycznych oraz postaci ich twórców. Walkę z systemem komunistycznym prowadzono bowiem za pomocą różnych metod, w tym również na polu kultury. Tworzone wówczas, poza oficjalnym nurtem pieśni, śpiewane przez środowiska skupione wokół opozycji – opowiadały o wartościach uniwersalnych, o pragnieniu wolności i niepodległości, o zakazanej historii. Do dziś w mediach brzmią też piosenki legendarnych już zespołów rockowych lat 80. XX w., które wśród wielu odbiorców mają status kultowych. Często w zawoalowany sposób walczyły one z cenzurą, używając metafor, ogólnych opisów, gry symboli i skojarzeń. Wspólnym mianownikiem tej twórczości jest opowieść o pragnieniu wolności.

Podobnie jak to miało miejsce w poprzednich latach, jury festiwalu przyznało miejsca pierwsze, drugie i trzecie oraz po dwa wyróżnienia w każdej z kategorii wiekowej.

Wyniki IX Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenki o Wolności

Kategoria młodsza:
I miejsce – Blanka Mirecka - "Psalm jadących do pracy"
II miejsce – Ignacy Nurzyński - "Nie pytaj o Polskę"
III miejsce – Amelia Starzyńska - "Tango na głos, orkiestrę i jeszcze jeden głos"
Wyróżnienia: 
Aleksandra Garbacz
Tomasz Osiński

Kategoria starsza:
I miejsce – Mikołaj Gajowy - "Nim wstanie dzień"
II miejsce – Zofia Stawicka - "Krzyk"
III miejsce – Julia Kuszkowska - "Powrót"

Wyróżnienia: 
Marcelina Litwin - "Wolność"
Karolina Sanek - "A my nie chcemy uciekać stąd"

W tym roku wykonawców festiwalu oceniało trzyosobowe jury w składzie:

Martyna Kubiak – wokalistka, kompozytorka, autorka tekstów, absolwentka wokalistyki jazzowej w Akademii Muzycznej w Katowicach oraz edukacji muzycznej Uniwersytetu Śląskiego

Sebastian Płatek – przewodniczący komisji konkursowej Festiwalu. Dziennikarz muzyczny, menager, songwriter, promotor twórczości dziecięcej, redaktor naczelny portali netfan.pl i netfankids.pl, założyciel labelu wydawniczego Kids & Teens Records

Rafał Chirowski  – dziennikarz muzyczny i prezenter Radia Katowice

Z roku na rok poziom muzyczny uczestników festiwalu jest wyższy a co za tym idzie trudniejszy wybór zwycięzców przez jurorów. Cieszy również fakt, ze na Śląsk przyjeżdża coraz większa liczba wykonawców spoza granic województwa śląskiego.

Patronat medialny nad wydarzeniem objęli: Gość Niedzielny, netfan.pl - Informacyjny Serwis Muzyczny, Radio eM, Radio Katowice, TVP 3 Katowice.

Na koniec festiwalu została podana oficjalna wiadomość o tym, ze w przyszłym roku odbędzie się jubileuszowa X już edycja Festiwalu.